Wanneer een overheidsinstantie een consultatie over kinderen en ouderschap lanceert, is de vraag die zich meteen opdringt die van de schaal: hoeveel mensen reageren, welk profiel hebben ze, en wat doen we concreet met de resultaten? De enquête Parlons Enfance, uitgevoerd door het Office de la Naissance et de l’Enfance (ONE) in 2025, biedt bruikbare gegevens over deze drie punten.
Meertalige en multimodale consultatie: wat Parlons Enfance onderscheidt van een klassieke enquête
De meeste institutionele enquêtes beperken zich tot een online vragenlijst, in één enkele taal, gericht op een volwassen publiek. Parlons Enfance heeft een andere weg ingeslagen op verschillende technische vlakken.
| Criteria | Klassieke institutionele enquête | Parlons Enfance (ONE, 2025) |
|---|---|---|
| Minimale leeftijd | 18 jaar | 13 jaar |
| Beschikbare talen | 1 tot 2 | 9 talen |
| Antwoordmodi | Schriftelijk formulier | Schriftelijk of spraakbericht |
| Anonymiteit | Variabel | Anonieme vragenlijst |
| Verzamelduur | Meerdere maanden | Van 1 oktober tot 3 november 2025 |
| Aantal respondenten | Enkele duizenden (orde van grootte) | Meer dan 10.000 mensen |
Het spraakformaat verdient bijzondere aandacht. Het stelt ouders die niet goed zijn in schrijven, jongeren, of mensen voor wie Frans geen moedertaal is, in staat om zich zonder redactiefilter uit te drukken. 9 talen en een spraakformaat openen de consultatie voor doelgroepen die gewoonlijk afwezig zijn in enquêtes over het gezin.
Onder de nieuwigheden over Parlons Enfance vinden we de geleidelijke publicatie van de resultaten en de middelen die uit deze verzameling voortkomen, vergezeld van thematische analyses.
Deelname van jongeren van 13 tot 18 jaar: een publiek dat als volwaardig wordt behandeld
Ongeveer 700 jongeren van 13 tot 18 jaar hebben deelgenomen aan de consultatie. Dit cijfer lijkt bescheiden in vergelijking met de 10.000 totale respondenten, maar het weerspiegelt een methodologische keuze: de ONE heeft de stem van adolescenten niet samengevoegd met die van volwassenen.
De bijdragen van jongeren zijn afzonderlijk geanalyseerd. Hun zorgen betreffen onderwerpen die ouders niet altijd op dezelfde manier benaderen: het gebruik van schermen vanuit hun perspectief, de schooldruk, de relatie tot digitale media als sociale ruimte en niet alleen als een risico.
Schermen en digitaal: een perceptiekloof tussen generaties
Ouders die op dit type consultatie reageren, uiten vaak bezorgdheid over de schermtijd. Daarentegen beschrijven jongeren zelf de digitale wereld als een hulpmiddel voor autonomie en sociale verbinding, terwijl ze negatieve effecten op hun concentratie erkennen.
De kloof tussen de ouderlijke perceptie en de adolescentenervaring van digitale media vormt een van de meest bruikbare lessen voor het openbaar beleid. Effectieve regelgeving over de toegang van kinderen tot apps en sociale netwerken kan niet alleen worden gebaseerd op de volwassen visie.
Twaalf lessen en een beheerscontract: de concrete vervolg van de consultatie
De synthese die begin 2026 werd gepubliceerd, heeft 12 belangrijke lessen uit de consultatie naar voren gebracht. Onder de terugkerende thema’s:
- De onlosmakelijke band tussen het welzijn van het kind en het welzijn van de ouder, behandeld als een duo en niet als twee afzonderlijke onderwerpen
- De kwestie van de ritmes die aan gezinnen worden opgelegd (schooltijden, activiteiten, reistijden) en hun impact op het dagelijks leven van jonge kinderen en kleuters
- De vraag naar toegankelijke ouderlijke ondersteuning, zowel online als persoonlijk, aangepast aan de verschillende gezinscontexten
Deze resultaten blijven niet in een rapport. Ze voeden de voorbereiding van het toekomstige beheerscontract van de ONE, het document dat de prioriteiten en middelen van de instelling voor de komende jaren vastlegt. Deze directe link tussen burgerconsultatie en institutionele programmering geeft de oefening een gewicht dat men doorgaans niet aantreft in opiniepeilingen.
Diensten voor gezinnen: welke verbeterpunten komen naar voren
Verschillende bijdragen wijzen op een behoefte aan gecentraliseerde informatie. Ouders geven aan dat ze moeite hebben om te navigeren tussen de beschikbare diensten (prenatale consultaties, opvolging in de crèche, ondersteuning van ouderschap) zonder een uniek toegangspunt.
Een ander opvallend punt betreft de digitale praktijken van jonge kinderen. Gezinnen vragen om concrete richtlijnen, geen algemene instructies. Welke leeftijd is geschikt voor een eerste educatieve app? Hoe begeleid je een kind in de kleuterschool met schermen zonder in totale verboden of laissez-faire te vervallen?
Gezinnen vragen om concrete richtlijnen over digitale media, geen algemene instructies. Deze formulering komt in veel vrije bijdragen terug en onderscheidt de consultatie van de ONE van een eenvoudige opiniebepaling.
Hulpmiddelen en actualiteiten over kinderen: waar de evolutie van het dossier te volgen
De publicatie van de gedetailleerde resultaten gebeurt per thema. De gegevens over het profiel van de respondenten zijn al toegankelijk, en de sectoranalyses (kleine kinderen, adolescentie, ouderschap) volgen een geleidelijk schema.
Voor professionals in de vroege kinderopvang, kleuteronderwijzers of actoren in de jeugdzorg vormen deze resultaten een basis voor werk. Ze stellen in staat om de activiteiten die aan kinderen en jongeren worden aangeboden, af te stemmen op wat gezinnen daadwerkelijk uiten, in plaats van op wat instellingen veronderstellen.
Meer dan 10.000 respondenten en een vragenlijst in 9 talen geven deze consultatie een statistische basis die weinig vergelijkbare oefeningen in de Federatie Wallonië-Brussel bereiken. Het feit dat de resultaten direct worden opgenomen in het beheerscontract van de ONE transformeert een participatieve benadering in een hefboom voor openbaar beleid.